خطر بزرگی در حال شکلگیری است
14 اسفند 1391,ساعت 01:52:00

کاوه جبران

«رادیوها و تلویزیون‌ها از نشرات لهجه‌های غیرمعیاری، کلمات نامأنوس و استفاده از زبان‌ها و لهجه‌های بیگانه جداً جلوگیری کنند

این فرمانی‌ست که از سوی جناب رییس جمهور کرزی و کابینۀ او صادر شده است. اما بنابر چند دلیل، این حرکت سیاسی و بسیار غیرمنطقی‌ می‌نماید که ریشه در حکایت قدیمِ ستیزه با زبان‌ فارسی دری دارد.

نخست آن‌که گویش‌ها بنابر منطق ویژۀ زبان‌شناختی همه معیاری‌اند و هیچ یک از گویش‌های رایج زبان فارسی نادرست و یا غیرمعیاری نیستند که این‌گونه دستاویز حکومت شده‌است. منظور حکومت از لهجۀ معیاری، نوعی گویش خاص مردم کابل است که سی چهل سال پیش کاربرد داشت و اکنون از میان رفته‌است. صورت بسیار غلط این نوع گویش، اکنون در رسانه‌ها و نهادهای حکومتی دیده می‌شود که بیشتر غلط‌گویی و غلط‌خوانی است تا ترویج لهجۀ معیاری.

دوم، منظور حکومت از به کار نبستن کلمات نامأنوس، تنها و تنها ستیزه با کاربرد واژه‌های زبان فارسی‌است و دغدغه برای زبان پشتو نیز بهانه‌یی است تا سیاست‌های فارسی‌ستیزانۀ این حکومت را موجه جلوه دهد.

در چندسال پسین، ایستاده‌گی نظریه‌پردازان قوم‌گرا در برابر کاربرد واژه‌های سرۀ زبان فارسی به همین بهانه صورت گرفته است و هرگز سیاست‌های زبان‌ستیزانۀ تاریخی را از یاد نبرده‌اند. چنان‌که دعوا بر سر واژه‌های دانشگاه و نگارستان از مهم‌ترین نمونه‌های آن است. بر بنیاد گزارش‌ها، این بحث را جناب کرزی در مجلس وزیران مطرح کرده و این خود نشان می‌دهد که آقای کرزی به تاسی از دیکته کسانی چون کریم خرم، زلمی هیوادمل، اسماعیل یون و... به این موضوع پرداخته است و الا جناب رییس جمهور کسی نیست که علاقه‌مند مسایل فرهنگی باشد.

سوم، این‌که شورای وزیران بر بنیاد کدام آمار و یا گزارشی متوجه شده‌ که رسانه‌های خصوصی لهجه‌های غیرمعیاری را به کار می‌برند؟ روشن است که این شورا خود صلاحیت تصدیق و یا بررسی چنین موضوعی را ندارند و بر فرض اگر چنین حقیقتی وجود داشته باشد، باید نهادهای معتبری چون فرهنگستان‌ها آن را تایید کند که در حال حاضر، چنین نهادهایی وجود ندارند.

از این‌رو، من به این باورم که خطر بزرگی از این ناحیه در حال شکل‌گیری‌ست و حتم دارم که در صورت خاموشی فرهنگیان، سیاست‌های زبان‌ستیزانه موبه‌مو اجرا خواهد شد. بدبختی آن‌جاست که پشتیبانی ظاهراً منطقی چنین حرکتی را، نهاد مضحکی به نام وزارت اطلاعات و فرهنگ فراهم آورده که به دست چهار نفر آدم شارلاتان و کم‌سواد مدیریت می‌شود و این نشانۀ دیگری‌ست بر آن‌که نویسنده‌گان «دویمه سقاوی»، حکومتیان سودجو و قانون‌گزاران دروغین از نابودی زبان فارسی دری دست‌بردار نیستند.

 
< بعد   قبل >

سرود هفته


راد مردان تاجیک

20080521132858laeq-shirali3.jpg

سخنان نشرناشدۀ مسعود(رح)


احدی:یگانه زبان ملی افغانستان پشتو میباشد


برگ تاجیکم در فیس بوک


نظرسنجي

کدام يک از اين سه واژه اي همگون را مي خواهيد بيشتر به کار ببرید؟
 

تارنمای زبان پارسی


شبکۀ یکصدا


آثار سخنسرایان پارسی‌گو


واژه‌نامه دهخدا (انلاین)


تاجیک ام تلویزیون