برای میهن آزاده ام، آریانا

گاه ابری میشوی و گاه بارانی ستی

گاه آماج شمالکهای توفانی ستی

گاه ای ویرانۀ آوارۀ بی پا و سر

در تب تاریک و تار و در پریشانی ستی

گاه در فکر یکی پرواز میمیری، چقدر

ای قناری! در به در هستی و زندانی ستی

چشم در راهِ بهارانت شدم تا گُل شوم

بهار سعید

پارسی مِهر من نشانه ی من

پارسی شور من ترانه ی من

لای لایی مادرم با تو

می کنم ناز،  دخترم با تو

با تو شد کودکی من آغاز

تا بمیرم ترا نمایم  ناز

تا که بشناختم جهانم را

از تو پَر می زنم روانم را

مجیب مهرداد

شعر تاجیکستان همان گونه که بار ها یاد کردیم، برخلاف شعر فارسی در ایران و افغانستان به صورت مستقیم با شعر اروپا و جهان پیوند داشته است. تسلط زبان و فرهنگ روس برای نزدیک به یک قرن در آسیای میانه در کنار آسیب هایی چون به حاشیه رفتن زبان فارسی، محاسنی هم داشته است. شاعران تاجیک از طریق این زبان به دانش و فرهنگ روس وصل شدند و چیز های زیادی را از بستر این فرهنگ در فرهنگ خودی مدغم کردند. تاجیکان اگر در  کاربرد زبان مادری واژه ها و اصطلاحات روسی را به کار می برند و اگر رسم الخط نیاکان را از دست داده اند، در عوض به روش شناسی علمی و متودولوژي تحقیق و آثار علمی دست اول آشنایی  پیدا کردند. طوری که آثار علمی تاجیکستان به لحاظ استواری شیوه تحقیق در بسا موارد از روش تحقیق در ایران پیشی می گیرد. البته این بدان معنا نیست که ما این دست آورد کوچک را با از دست دادن آن همه ارزش های فرهنگی مقایسه کنیم.

حالا می پردازیم به شعر جوان تاجیکستان و تفاوت هایی که با نسل های پیش از خود دارد.

شادباش ای میهن آزده گان

مهد فرهنگ و فروغ آریان

بلخ بـامی- گوهر خاور زمین

آریانا- تـاج و تـو برآن، نگین

ای گـرامی زادگاه مـولوی

"مشرق صـد َآفتـاب معنـوی"

تا شکــوه پارتـو برپا شــود

راه دیروزت پل فـردا شـود

جـادۀ ابریشمت احیـا کنیم

مجیب مهرداد

زهر بادا شیر مادر بر کسی

کو زبان مادری گم کرده است

دکترنت بصیر کــــامجو

پادشاهان آریایی

شاهنشاهی غوریان

ازاندیشه های هویت شناسی مبنی برتغییر نام افغانستان به خراسان

درقسمت هفتم بحث گذشتۀ مان مشرح گردید : هنگامیکه عبدالملک دوم ــ آخرین پادشاه سلسلۀ شاهنشاهی سامانیان آریایی ،  بدست ایلک خان (حاکم ماوراء النهر) از سلسلۀ ترکان دست گیر وزندانی گردید ودر محبس به سال 389 هـ . ق . / 999 میلادی چشم از جهان پوشید وحکمروایی یکصدوبیست و پنج سالۀ شاهنشاهی سامانیان زوال پیدا نمود.

و بعد از سلسلۀ  شاهنشاهی سامانیان ــ برای اولین بار در تاریخ ســــرزمین بزرگ آریائیان ، سلسلۀ غزنویان ترک نژاد ظهور نمود .  وازِسال 389 هـ . ق . / 999 میلادی تا 545 هـ. ق. / 1155 میلادی ــ زمام امور خراسان و بخشی از آریانایی بزرگ را بدست گرفتند غوریان تاجک تباراز سلسلۀ پادشاهان آریایی نژاد اند (1) که شاهنشاهی 156 ساله غزنویان ترک نژاد را سرنگون نمودند  ، وبعد از سلسلۀ سامانیان آریایی ، دودمان دیگری از این نژاد   رهبری روند خود گردانی ملی وتقویۀ فرهنگ باستانی سرزمین آریانای بزرگ را بنفع صلح و مشارکت همگانی بنمایش گذاشتند.

د.وفأمعصومی

اعطای لطف ِعالم  بالاست   پارسی

زینروعزیز ومرهم دلهاست پارسی

گلزار ِپرزهرگل وهررنگ ِعطربیز

پند است ودانشست وتجلاست پارسی

هنگام صلح باغ ِ پر از لاله  وعبیر

درحین جنگ رهبر داناست پارسی

آب حیات و گنجی زنام و نشان من

باقی وزنده است ونمیراست پارسی