دکتر رازق رویین

در نخستین  شمارۀ « خاک » لازم بود  از سرآّغاز مدنیتی ارجمند ، سخن گفته آید  که در هر برگ آن ، نقش روشن خاکی را میتوان  دید که مردمی با کار و پیکار شان فرهنگ گسترده دامان و ریشه داری را پی افگنده بودند . این البته  مایۀ سر افرازی و افتخار ما و بشریت فرهنگ پرور است . ولی  این بحث را در مجالی دیگر وا میگذاریم و از علل عدم اقبال ما به فردوسی و شاهنامه میگوییم .

شاهنامۀ فردوسی  اثریست  در اوج هنر سخنوری نوشتاری ، در جامعه شناسی تاریخی ما ، در ایمان زرف به اصول  اخلاق پسندیدۀ انسانی  و در بیان استوره ( اسطوره ) ها و آیینهای  ملی و مردمی ما . آیینه یی در برابر ما که در آن خود را و گذشتۀ خود را  با همه کمبود ها و زشتیها و با همه پاک نهادی ها و  خوبی  های ما بنگریم  . بدانیم  که کی بوده ایم و چی گونه زیسته ایم . چی داشته ایم و چی نداشته ایم.  ازین جاست که میگوییم شاهنامه آیینه یی است قد نما در برابر ما و چنین اثری بیشتر از هردورانی دیگر  برای ما ( این زمانی ) است  اگر  بتوانیم  آنرا برتابیم  و دریابیم .

خبرگزاري فارس

رئيس راديو و تلويزيون تاجيكستان در گفتگو با فارس:

خبرگزاري فارس: رئيس كميته راديو و تلويزيون تاجيكستان گفت: تاسيس شبكه تلويزيوني براي 3 كشور فارسي زبان تاجيكستان، ايران و افغانستان امكان پذير است و تاجيكستان از سوي خود تمامي شرايط لازم براي اجراي اين طرح را آماده كرده است.

"اسد الله رحمان‌اف" در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري فارس در دوشنبه با بيان اين مطلب افزود: تلويزيون مشترك فارسي زبانان كه با شركت ايران، افغانستان و تاجيكستان تاسيس و در محدوده‌ي اين كشورها برنامه‌هاي خود را پخش خواهد كرد، زمينه مناسبي براي گسترش همكاري‌هاست و از اين طريق مي‌توان درباره مفاد مهم توافقنامه‌هاي ايران و تاجيكستان و افغانستان درباره همكاري‌هاي 2 جانبه و 3 جانبه اطلاع رساني كرد.

رئيس كميته راديو و تلويزيون تاجيكستان گفت: تاجيكستان تمام اقدامات لازم جهت تاسيس تلويزيون مشترك را به اجرا گذاشته است.

وي تصريح كرد: "سعيدمراد فتاح اف"، مشاور رئيس جمهور تاجيكستان در امور رشد اجتماعي، به عنوان نماينده تاجيكستان در كميسيون مشترك اين طرح، مسئوليت تكميل اقدامات مورد نياز را برعهده دارد و منتظر فعاليت هاي طرف‌هاي ايراني و افغاني در اين باره است.

دكتر مهدي

مقالهء آذر کیانی زیر عنوان « هویت زبان فارسی تاجیکی» را مطالعه کردم، از آنجاییکه این موضوع برای تمام پژوهندگان زبان فارسی دارای اهمیت است، خواستم در این رابطه نظر خود را بنویسم. هنوز دست به قلم نبرده بودم که مقالهء عالمانه و محققانهء استاد داوری زینت انتشار یافت. در خلال آن، بسیاری از مسائلی را که در ذهن این شاگردشان خطور کرده بود، نگاشته یافت. ازینرو فقط به سه نکته می‌خواهم بپردازم هر چند نکتهء سوم به دلیل اهمیتی که برای منطقه (قلمرو زبان فارسی) و مخصوصاً برای کشور من دارد، اندکی طولانی است.

البته این مطاوله، ارزش آن‌را ندارد که به پیشگاه دانشمندان پیشکش شود، ولی برای افراد در سنِ سواد خودم، مطالب خواندنی جمع آوری شده است. با اینحال ادعا ندارم، آنچه که آوردم نو و تازه است؛ برای اثبات مدعایم ناگزیر از تکرار گفته های دیگران بوده ام و شاید یکی دو نکتهء تازه در این مطاوله دست یاب اهل تحقیق شود.

درویش دریادلی

پشتون ها باید در اوغانستان همیشه حاکم باشند / حکومت و حاکمیت حق مسلم و مشروع پشتون ها است / تنها پشتون ها اند که از آزادی و استقلال و تمامیت ارضی اوغانستان پاسداری کرده و پاسداری می کنند/ پشتون ها مرکز ثقل اجتماع اوغانستان استند / قومک های کوچک حق ندارند که با قوم اکثریت دعوای حقوق مساوی کنند/ زبان پشتو باید یگانه زبان همگانی در اوغانستان باشد / پشتون ها همیشه زیر ستم اقلیت ها زنده گی کرده اند/ بخوانید و با فاشیزم اوغانستان بیشتر آشنا شویید .

کتاب مقدس فاشیست های  اوغانستان : دویمه سقوی !

فاشیست های اوغانستان از هر حزب و تنظیم و جریانی که استند ، همگی شان ، همانگونه که دستور پشتونوالی را مقدس تر از هرچیز دیگر می شمارند ، کتاب " دویمه سقوی " راهم تمام شان به مثابه یک کتاب مقدس می شناسند و عملی ساختن دستورهای آن کتاب را یک امر ضروری و حیاتی می دانند. چه اوغان ذلتی های شان ، چه سورخلقی های شان ، چه طالبان و گلبدینی های شان ، چه دیگر پشتونیست های رنگا رنگ شان ، همه در این نکته هم صدا و هم نظر استند که طرح و تحلیل کلی  مانیفست " دویمه سقوی " درست می باشد و پشنهاد های سیزده گانه ی آن باید عملی شوند.

مجیب مهرداد

مجموعه «گوشواره های عاشق» که  در قالب های غزل، دوبیتی، شعر کوتاه و سپید پدید آمده است از مجموعه های خوبی است که در این اواخر در افغانستان به چاپ رسیده است. صدا سلطانی شاعر جوانی است که در نخستین تجربه ها نشان داده که می تواند در گستره شعر جوان حرفی برای گفتن داشته باشد. اگرچه امروز ما به تناسب مردان با تعداد کمتر شاعران زن رو به رو هستیم- این مقایسه در بعد کیفی مساله نیز صادق است-، ولی به این تازگی ها در حوزه های گوناگون ادبی افغانستان بانوان زیادی سربلند کرده اند که حضور آن ها شعر و داستان ما را از تجارب این بخش نیز بهره ور می سازد.

نیاز به حضور بانوان در این عرصه بر هیچ کسی پوشیده نیست، به ویژه بانوانی که رویکرد شان از سر عشق به ادبیات است. خانم صدا اولین تجارب شعری اش را در قالب مجموعه ای به جامعه ادبی عرضه کرده است. در کار شاعران جوان و تازه کار ما باید در جستجوی این باشیم که شاعر به چه افق هایی از خلاقیت شاعرانه دست یافته است. در عین زمان نکات رهنمودی ای که برای گام های بعدی مفید اند با توجه به شعر های شان نباید فراموش شوند.

صبور الله سیاه سنگ مشهور به " مار آستین "

سیاه سنگ ، یک پشتونیست شرمگین هست که در حاشیه های قبیله پنهانی می جفد/ سیاه سنگ یک مریض روانی به معنی واقعی آن هست / سیاه سنگ یکی از اعضای فعال و مخفی باند مافیای فاشیزم اوغانی هست که در ارتباط با جنایتکار مشهور حنیف اتمر وزیر فاشیست دولت کرزی برای سرکوبی و تحقیر و توهین شاعران و نویسنده گان پارسی زبان کار می کند / سیاه سنگ در شاعری از خم یک کوچه هم نگذشته است / نثر سیاه سنگ با وصف ظاهر زیبایش ، یک نثر خالی و پوچ و بی خاصیت است / سیاه سنگ  شمار معینی از  شاعران و نویسنده گان نامدار ما را به اشکال گوناگون به نام های مستعار بدنام ساخته است ، کوبیده است و به ایشان روزمره  فحش و دشنام گفته است . رشک و حسادت و عقده حقارتی را که صبورالله سیاه سنگ در مقابل واصف باختری ، رهنورد زریاب ، شبگیر پولادیان ، لطیف ناظمی ، نصیر مهرین و دیگر شاعران و نویسنده گان مطرح پارسی زبان کشور ما دارد ، برای من و خیلی کسان دیگر واضیح و آشکار است/ بخوانید و سیاه سنگ را بیشتر بشناسید .

پروفیسور لعلزاد

آریــانــای جعــلی و افغــانســتان خیـــالی

تــاریخ ســازی آگــاهــانه یــا اشتبــــاه تــاریخـی

مقــدمه

در مقالات و بحث های راجع به (چگونگی ایجاد کشوری بنام افغانستان) با در نظرداشت منابع تاریخی، نقشه های جغرافیائی، معاهدات و قراردادهای بین المللی چنین نتیجه گیری به عمل آمده بود:

افغانستان کشوری است که توسط انگلیس و روس (مصنوعا) بحیث یک (منطقه حایل) ساخته شده: جغرافیای آن (با ایجاد مرزهای معین) عمدتا در زمان عبدالرحمن (1893 م) بوجود آمده و اسقلال آن (بحیث کشور مستقل) در زمان امان الله (30 عقرب 1300 شمسی مطابق 22 نومبر 1921م) حاصل شده است.

ادامه مطلب...