محمد اکرام اندیشمند

شعار زیر در سنبله 1383 (سپتمبر 2004)، که در سایت فارسی بی بی سی انتشار یافت، در سومین سالگرد شهادت احمد شاه مسعود در وادی پنجشیر زادگاه او و نخستین پایگاه جهاد و مقاومت دوران مبارزه و مجاهدت موصوف نگاشته شده بود. در وادی پنجشیر که صد ها تن از جوانان و حتیپیر مردان آن به فرماندهی مسعود داو طلبانه جان دادند. در این وادی و خارج از آن که صدها تن از خانواده ها، فرزندان خود را تحت فرمان او علی رغم احساس خطرمرگ به قربانگاه فرستادند. اما سه سال پس از نبود احمدشاه مسعود شاید از سوی یکی یا جمعی از آن مجاهدان دوران جهاد و مقاومت در زادگاه او نگاشته می شود:

مســـعود شــهید!

ســـودا گــران آرمـــانت ســیاه روی بــاد!

احمد شکیب حمیدی

میگویند  آخر زمان مصادف است با پیدایش خردجال ! یکی از ویژگیهای خر دجال فریفتن آدمهاست ! چنانچه وی با سر دادن آهنگ های دلنشین و با پیشکش خرما تازه که از پشتاره ئ خورجینش به زمین میریزد همه آدم های ساده را زمزمه کنان تا درب جهنم بدنبال خود میکشاند و سرانجام با داخل شدن در جهنم همه را با خود به جهنم میبرد.ذکراین  داستان را بخاطر وجه تشابه آن با حوادث که در چند سال اخیر در کشور ما اتفاق افتاد لازم دانستم زیرا در این 9 سال بعضی ها مخمور و سرشار از نشئه خرما چنان دجال را همراهی و آهنگ هایش را طوطی وار کور کورانه زمزمه کردند و آنچنان برایش دلسوزی ها کردند که حتا مایه تعجب دجال گردیده است!

دکترنت بصیر کامجو

تغییرنام افغانستان به خراسان

یک زبانی ، زبان فارسی درافغانستان

شناسایی خط دیورند

ورود قرن بیست ویکم آغازگرجنبش خود آگاهی ملی واستقرار حاکمیت قانون و محو دایمی ساختار قدرت شؤونیزم قبیله درافغانستان و منطقه می باشد. ما همه میدانیم که دولت حامد کرزی و تیم تمامیت خواهش موفق به حل عادلانه قضایای سیاسی و امنیتی در افغانستان نیستند. مدت 9 سال واندی که گذشت ، این دولت بی کفایت بدور از اخلاق انسانی با شعار های متضاد انتزاعی بازارمطبوعات را گرم نگهداشته ومردم را فریب دادند و جامعه را بسوی خشم و خشونت وانشقاق ، سوق نمودند. اگر تاریخ را ورق زنیم آشکارا می بینیم که اسلاف حامد کرزی و تیم مرکزگرایش :  از احمد شاه درانی ( 1717  میلادی ) شروع تا ملا محمد عمر( 1996 میلادی ) یکسره بدون استثنا حکومات وامارت های : جنگ جو ، خشونت پیشه ، متعرض ، بی کفایت ، ضد صلح و آزادی و ضد تعادل حقوق شهروندی ووابسته به ارتجاع منطقه وبین المللی بوده وهستند.

هدف و مرام نهایی همۀ این حکومات و امارت های ستم گستر صــــرف حفظ حاکمیت شؤونیزم قبیلـــه ( ماشین سرکوب کنندۀ ملیت ها و اقوام ستمدیده  )  چیز دیگری نبوده ونیست . زیرا با این شیوه توانسته اند همه دارائی های این سرزمین را در چنگال ملکیت تصاحبگراوغانی  خویش نگهدارند .

سعادت پنجشیری

درین حوالیی پایین تر از مه وخورشید

درین حوالیی بالا تر از سرود و نشید

که فرق ابر ببوسد خطوط صاف سپهر

هوای دیدن روی تو در ترانه دمید

ترا که رفتۀ بالا تر از همین بالا

شود به ذوق تماشای تو چو باز پرید؟

به بال سعی هوا باز این افق پیما

فردوسی می گوید: مردمی که در راستای خوارشماری، عجم یعنی کندزبان نامیده می شدند، من با این رزمنامه ی ملی که به پارسی سره سرودم، شناسنامه ی ملی اش را نوشتم و به دست تاریخ سپردم...؛ و درست می گوید؛ بدون فردوسی امروز کجا بودیم و با چه زبانی سخن می-گفتیم ؟ روزی از حسنین هیکل پرسیدند شما مصریان با آن پیشینه ی درخشان فرهنگی چه شد که عرب زبان شدید؛ گفت ما عرب زبان شدیم برای اینکه فردوسی نداشتیم؛ ما هم اگر فردوسی را نمی داشتیم امروز همانند مردمان مصر و سوریه و اردن و فلسطین و عراق و حبشه و بسیاری از مردمان دیگر عرب زبان می شدیم؛ اینها هیچ کدامین شان عرب نبودند؛ زور شمشیر و نداشتن فردوسی ها آنان را عرب زبان کرد؛ اما ما عرب زبان نشدیم نه برای اینکه شمشیری در کار نبود؛ و نه برای اینکه به گناه فارسی گویی زبان را از دهان بیرون نمی-کشیدند که می کشیدند؛ تنها برای اینکه ما فردوسی را داشتیم و دیگران نداشتند. جهان كرده ام از سخن چون بهشت ازين بيش تخم سخن كس نكشت بناهاي آباد گردد خراب زباران و از تابش آفتاب بسي افكندم از نظم كاخي بلند كه از باد و باران نيابد گزند نميرم، ازين پس، كه من زنده ام كه تخم سخن را پراگنده ام ‏‏فردوسی در قرن چهارم هجری زاده شده و از اشاره های خود شاعر و نوشته های دیگران، ‎‎برمی آید که فردوسی همچون ديگرْ خاندان های دهقان در آن زمان، ‏چون «نظامي‌ عَروضي» دارای ثروت و مُكنت و آب و زمين كشاورزی بوده و می توانسته از راه درآمد زمين ‏های خود، در آسودگی و كامروايی‎‎ نسبی به سر برد.‏

عمر زاهدی

سرزمين افغانستان يكي از مناطقي است كه در يكصدسال اخير شاهد رواج انواع بينش هاي سياسي بوده است و جالب تر آن كه طرفداران هر يك از اين عقايد درصدد تحميل آمال و آرزوهاي خود بر تمام مردم افغانستان بوده اند.  افغانستان در يك قرن اخير صحنه هاي متضادي چون تجدد طلبي امان الله خان،  سنت گرايي محمد نادرشاه، مشروطه خواهي محمد ظاهر شاه، قوم گرايي داوود خان، كمونيستی دوره احزاب خلق و پرچم، اسلام گرايي مجاهدين و بالاخره فرقه گرايي متعصبانه طالبان را به خود ديده است. يكي از انديشه هاي سياسي كه به ويژه پس از سقوط اتحاد جماهير شوروي سعي كرده است در سرتاسر آسياي میانه و از جمله در افغانستان جاي پايي براي خود باز نمايد، پان تركيسم است.  طرفداران عقيده پان تركيسم به دنبال فروپاشي اتحاد جماهير شوروي سعي كرده اند با استفاده از ويژگي هاي نژادي و زباني مشترك بين مردمان منطقه آسياي میانه نوعي وحدت سياسي را در اين منطقه به وجود بياورند كه البته در راستاي منافع تركيه و براي  قدرت بخشيدن هرچه بيشتر به تركيه بوده است.

مجیب مهرداد

صبح است و کنج پنجره‌ام کشمش و پنیر

بانو ز در درآمده با یک پیاله شیر

به گفته مایاکوفسکی، شعر سفر است به سرزمینی سراسر ناشناخته. به راستی این سرزمین ناشناخته مایاکوفسکی برای شاعر و مخاطب و در کل فعالیت ادبی چه اهمیتی دارد. به قول معروف، وظیفه هنر آشنایی‌زدایی است. یعنی هر پدیده هنری تازه آفریده، اگر تجربه‌ای بی‌سابقه نباشد، در مسیر حرکت هنری هیچ کار ارزشمندی صورت نگرفته است. صرف نظر از بحث‌ها درباره کارکرد قالب‌های قدیمی، کسانی در همین مدارهای بسته هم توانسته‌اند مانورهای تازه‌ای انجام دهند و ذهن غزل‌پسند ما پارسی‌زبانان را که از تکرار اسلوب غزل‌سرایی قدما آهسته آهسته به ستوه می‌آمد، سیراب سازند. در افغانستان غزل نو پس از سال هشتاد مروج گردید و بخش عظیمی از فعالیت‌های ادبی را تحت سیطره جبری گرفت. بدون هیچ شبهه‌ای این هوای تازه از ایران دمیده بود و برای ما پارسی‌زبانان افغانستان بی‌سابقه و شگفت انگیز بود؛ ولی این جریان که شیفتگی و تقلید وجه عمده آن بود، ظرفیت‌های محلی زبان ما را کم کم به باد فراموشی می‌سپرد تا این که نقد خلاق و روشنگر برخی از چهره‌های جوان این جریان را به سمت و سوی ارزش‌های بومی‌سوق داد، تا حدی که ‌امروز این غزل دیگر بومی شده است و عناصر بیگانه از پیکر آن در حال ناپدید شدن است.